Lijstjes

Medische weetjes #2

medische-weetjes

¡Hola! De afgelopen maanden heb ik weer allerlei vreemdsoortige wetenswaardigheden bij elkaar gespaard en vandaag deel ik ze. Plot twist.

Wil je nog meer feitjes? Hier is de vorige aflevering van Medische Weetjes.

Het wondere paracetamol

Iedereen heeft het wel thuis liggen of op z’n minst ooit geslikt. Handig bij hoofdpijn, koorts en nog een heel aantal dingen. Dan heb ik het natuurlijk over paracetamol. Een medicijn dat al behoorlijk oud is. Maar, hoe werkt het dan? Zorgt het ervoor dat je de pijn niet waar kunt nemen, haalt het de oorzaak weg? Het antwoord is volstrekt onbekend. Er zijn wel theorieën over de werking van paracetamol, alleen een duidelijke beschrijving daarvan kan niet gegeven worden. Dat klinkt misschien niet zo erg, maar stel je voor dat paracetamol pas een jaar of twintig geleden ontdekt werd. In dat geval zou het nooit op de markt zijn gekomen. Een medicijn moet namelijk niet alleen goed werken en veilig zijn, het is ook verplicht om onderzoek te doen naar hoe het werkt. Bij paracetamol is dat dus niet het geval. Geen ramp verder, want het is tegelijkertijd een middel met praktisch geen bijwerkingen. Alleen alcoholisten en mensen met een zeer slecht functionerende lever moeten ermee oppassen.

Verdwijnende lichaamsdelen

Als je geboren wordt, is je lichaam nog niet af. Dan doel ik niet op het formaat van een baby versus dat van een volwassen lichaam en de andere verhoudingen en dergelijke. Er gebeurt inwendig ook nog het een en ander. Baby’s hebben bijvoorbeeld meer losse botten, die allemaal nog aan elkaar moeten groeien (niet allemaal natuurlijk, maar je snapt mijn punt). Naast deze ‘verdwenen’ botten zijn er nog meer dingen die ervandoor gaan. Er zit bijvoorbeeld een gat – het foramen ovale – tussen de boezems in het hart van een foetus, wat na de geboorte dicht moet zijn. Er is ook een heel orgaan dat hem peert. Nou ja, orgaan, het is meer een klier, maar alsnog groot genoeg om orgaan te noemen, vind ik. Op je hart ligt de thymus en die verdwijnt meestal voor het twintigste levensjaar. De functie is trouwens niet helemaal duidelijk, maar het heeft in ieder geval te maken met het immuunsysteem. Ook interessant om te vermelden is de Nederlandse naam: zwezerik. Ieuw. Ik blijf bij thymus.

Antivirus?

Voor veel aandoeningen en symptomen zijn er medicijnen gevonden, hoewel het er nog lang niet genoeg zijn om iedereen te helpen. Tegen bacteriën zijn er behoorlijk wat ‘wapens’, namelijk antibiotica. Het ligt anders bij virussen. Een virus is namelijk geen levend wezen, maar een klein stukje DNA dat de cellen in je lichaam zodanig bewerkt dat je eigen cellen vreemde dingen gaan doen en nieuwe virussen maken, zodat het zich kan verspreiden. Het is lastig om medicijnen te maken omdat virussen zichzelf verstoppen, vermommen als lichaamseigen delen of zichzelf steeds veranderen. Dat laatste is het grote probleem bij HIV, maar voor de eerste twee is er een buitengewoon handige oplossing, namelijk vaccinatie. Op die manier leer je je immuunsysteem hoe de virusdeeltjes eruit zien, zodat het bij een infectie snel opgeruimd kan worden.

Geneeskunde bij de Grieken

Waarschijnlijk proberen mensen elkaar beter te maken sinds dat we bestaan, maar ik geloof niet dat je de gebruiken uit de Steentijd echt geneeskunde kunt noemen. In de Oudheid was men wel heel serieus bezig. Hippocrates had een theorie ontwikkeld: ziekte had te maken met het uit balans zijn van vier lichaamsvochten, namelijk slijm, bloed, gele gal en zwarte gal. Niet alleen lichamelijke problemen, maar ook psychische afwijkingen werden ‘opgelost’ door een van die vier goedjes af te tappen. Iemand die erg bozig was, zou te veel bloed hebben en dat werd daarom afgetapt. Gek hè? Je moet je wel beseffen dat dat best slim was voor die tijd, aangezien ze geen apparaten voor onderzoek hadden. Waarschijnlijk wisten ze amper hoe organen eruit zagen en werkten. Deze theorie vind je in deze tijd nog steeds, denk aan de uitdrukking ‘zwartgallig zijn’. Nu weet je ook hoe dat werkte.

Ik plande eerst nog meer feitjes in, maar die bewaar ik voor de volgende keer. Op deze manier kan ik wat meer uitleggen over alles.

x Iris

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s